ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ’ਚ 17 ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ 530 ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੈਦਾਨ ’ਚ—ਕਿਸ ਹਲਕੇ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੁਕਾਬਲਾ?

ਆਕਲੈਂਡ (ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੁਰਾ) — ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। Electoral Commission ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਾਰ 17 ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 530 ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀ ਸੂਚੀਆਂ, ਹਲਕਿਆਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ vote.nz ਉੱਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਵਾਰ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ 530 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 382 ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ Electorate ਤੋਂ ਵੀ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ List ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 61 ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ Party List ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦਕਿ 22 ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਰਜਿਸਟਰਡ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ Electorate ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ 65 ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ ਹਨ।

Christchurch East ਅਤੇ West Coast-Tasman ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ

ਇਸ ਵਾਰ Christchurch East ਅਤੇ West Coast-Tasman ਅਜਿਹੇ ਦੋ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 11-11 ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਲਕਿਆਂ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਕੋਲ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੁਣਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਲਪ ਹੋਣਗੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚਾਰ Māori Electorates—Hauraki-Waikato, Ikaroa-Rāwhiti, Tāmaki Makaurau ਅਤੇ Te Tai Hauāuru—ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਲਕੇ ਹਨ।

ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀਆਂ 17 ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ National, Labour, Green Party, ACT ਅਤੇ New Zealand First ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਦੋ ਵੋਟਾਂ

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Mixed Member Proportional (MMP) ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਦੋ ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲੀ ਵੋਟ Party Vote ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਵੋਟਰ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੋਟ Parliament ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੱਲ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜੀ ਵੋਟ Electorate Vote ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਵੋਟਰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ Parliament ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ Party Vote ਜਾਂ ਇੱਕ Electorate Seat ਜਿੱਤਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਛੋਟੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

530 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਬਣੇਗਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ?

ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ 530 ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਉਮੀਦਵਾਰ Electorate ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ Party List ਰਾਹੀਂ Parliament ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ।

Party List ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੱਲ ਵੋਟਾਂ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਉਮੀਦਵਾਰ List MP ਬਣ ਸਕਣਗੇ।

ਇਸ ਵਾਰ 65 ਆਜ਼ਾਦ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ Electorate ਸੀਟ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ।

26 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਵੋਟਿੰਗ, 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Advance Voting 26 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦਕਿ Election Day 7 ਨਵੰਬਰ 2026 ਹੈ। ਵੋਟਰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ, ਪਾਰਟੀ ਸੂਚੀਆਂ ਅਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ www.vote.nz ਉੱਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਰਿਹਾਇਸ਼, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਅਹਿਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਚੋਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸਰਕਾਰ ਕੌਣ ਬਣਾਏਗਾ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ Parliament ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣਗੀਆਂ।